maandag 18 november 2013

Boek over de naam Jans(s)en in het Duitse Niederrhein

De quizvraag “wat is de meest voorkomende familienaam in Nederland?” levert correct het antwoord De Jong op. Velen zullen echter bij de meest typische Nederlandse naam denken aan de naam Jansen. Dat is eigenlijk ook wel zo, want als we de verschillende varianten ervan bij elkaar optellen dan laten Jansen en consorten de concurrenten De Jong, De Vries, Bakker, Van den Berg enz. met gemak achter zich.
Alleen al de twee meest voorkomende vormen, Jansen en Janssen, overstijgen gezamenlijk met 127.500 naamdragers (anno 2007) de variantenclusters van De Jong en De Vries. Dan kunnen er vervolgens nog namen als Janssens, Janse, Jans, Jansma, Janson, Janszen, Jansens, Jansema, Jansink, Jansman, Jansson, Janzen, Jensma, Jensen en Jense bij opgeteld worden.

Jans(s)en is niet alleen Nederlands of Vlaams, het is goed ons te realiseren dat deze naam ook voorbij de oostgrens in Duitsland frequent voor komt. Er is van de hand van de taalwetenschapper Dr. Georg Cornelissen zelfs een monografie over deze naam in het Nederrijngebied verschenen, met als ondertitel “het succesverhaal van een naam”. “Janssen,” zo lezen we in het voorwoord, is hier met al zijn varianten “Teil des landschaftlichen Kulturerbes”. Jawel, Jansen gaat iedereen in Nederrijnland aan, want “in jedem steckt ein bisschen Jans(s)en”, zo lezen we op de achterkant.
Het is niet zomaar een voor de aardigheid samengesteld boekje. We kunnen eenvoudigweg constateren dat Jans(s)en over de grens serieuze naamkundige belangstelling krijgt. Aan de productie van het boek hebben een viertal heemkundige verenigingen en het LVR-Institut für Landeskunde und Regionalgeschichte in Bonn bijgedragen. Onderzoek en samenstelling zijn in goede handen van Georg Cornelissen, want hij heeft al eerder blijk gegeven van zijn naamkundige aspiraties; vergelijk onderstaande titels. In zijn boek over Jans(s)en laat hij uiteraard niet alleen zien hoe deze naam uit Johannes is ontstaan, maar weidt hij ook uit over het fenomeen patroniem of vadersnaam en de namen op -sen. Cornelissen analyseert deskundig de historische constructie van de naam in zijn verschillende verschijningsvormen.

Georg Cornelissen: Jans(s)en vom Niederrhein. Die Erfolgsgeschichte eines Namens.
Kleve, Boss Verlag, 2012 (2. Auflage), 108 p, prus € 11,50, ISBN 978-3-89413-173-9

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen