vrijdag 8 maart 2013

Naamkunde in Limburg

Het enige periodiek in Nederland dat nog Naamkunde in zich heeft is het Jaarboek van de Vereniging voor Limburgse Dialect- en Naamkunde (VLDN). Dan is dat nog half-Nederlands en half-Belgisch, want het betreft Limburg aan beide kanten van de Maas en het wordt in Hasselt (B.) uitgegeven. In België is er trouwens maar één ander periodiek te vinden dat per definitie naamkundige artikelen opneemt: Handelingen van de Koninklijke Commissie voor Toponymie en Dialectologie (KCTD). Deze commissie is een eerbiedwaardige Belgische overheidsinstelling die in 1926 is ingesteld; in Nederland kent men zoiets niet.
                                                                
Jaarboek 13 en 14 van de VLDN (2011 en 2012) bevatten enkele interessante naamkundige artikelen. Vic Mennen, die als deskundig naamkundige vooral zijn woonplaats Lommel en omgeving heeft uitgekamd, schreef voor Jaarboek 13 het artikel: Nederzettingsnamen in het stroomgebied van de Zwarte Beek en de Mangelbeek (p. 5-37).
Voor dezelfde aflevering schreef
Jan Segers het artikel Familienamen in Beringen en de andere mijngemeenten (p. 39-63). Van zijn hand verschenen in eerdere jaarboeken al even uitgebreide artikelen over de familienamen van Margraten (12, 2010, p. 41-69) en Echt-Susteren (10, 2008, p. 13-46). Steeds is bekeken hoe de naamcategorieën en de naamsvariatie zich in deze gemeenten tot elkaar en het grotere geheel verhouden, en nu kan men ook resultaten uit beide Limburgen tegenover elkaar zetten. Zeker gaat Segers niet voorbij aan de namen van migranten in de mijngemeenten. Hij besteedt specifieke aandacht aan de Turkse namen in Beringen.

Michiel de Vaan, assistent-professor Indo-Europese en Historische Taalkunde aan de Universiteit van Leiden, heeft in Jaarboek 14 zijn dialectologische vakkennis uitgebreid door de bestudering van een bepaald familienaamtype uit de streek waar hij vandaan komt: Verkleinde familienamen in Noord-Limburg: Kleuskens, Litjens en hun voorgangers (p. 5-24). Wat dit mag betekenen voor mogelijk vervolg spreekt uit zijn conclusie:
"Het is gebleken dat familienamen-uit-verkleinde-roepnamen in Limburg veel regio-specifieke kenmerken vertonen. Ze vormen daarmee een waardevolle bron voor de Limburgse dialectologie, en omgekeerd kan de dialectologie belangrijke aanwijzingen leveren voor het ophelderen van deze familienamen. Bovendien bevatten middeleeuwse en vroegmoderne documenten uit Limburg veel informatie over verkleinde roep- en familienamen die erop wacht om verzameld en geïnterpreteerd te worden. Voor onder andere de genealogie, de beschrijving van de historische ontwikkeling van de Nederlandse familienamen en voor de historische klank- en vormleer van het Limburgs zijn daaruit nieuwe inzichten te verwachten."
-LB

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen